مشخصات ظاهری گیاه اشنان

گياه آشنان با نام علمی Seidlitzia rosmarinus، گیاهی دارویی است که به راسته میخک سانان، تیره تاج خروسان و سرده اشنان تعلق دارد. این گیاه به صورت درختچه ای شورپسند و مقاوم به خشکی در اغلب نواحی شور و قلیایی بیابان ها می روید.

برگ گياه آشنان

ارتفاع این درختچه ها به ۵/۱ تا ۲ متر می رسد که از پایین به صورت منشعب با انشعابات متقابل و به رنگ سفید شیری است. برگ های گیاه اشنان به طول ۵ تا ۳۴ میلی متر بوده و به صورت آبدار، گوشتی، استوانه ای یا استوانه ای گرزی، در قاعده و در انتها ضخیم تر، بدون نیشتر انتهایی، کم و بیش افقی و محتوی املاح فراوان است. محور برگ ها دارای کرک های بلند است. قسمت های دیگر گیاه کم و بیش فاقد پوشش کرکی است.

گل گياه آشنان

گل های اشنان اغلب به صورت ۳ تایی در محور برگ های بالایی می روید. برگه ها شامل ۲ عدد جانبی و تعداد برگک کوچک تر، به طولی تقریبا برابر با گلپوش است.

گياه آشنان و نام های دیگر

این گیاه نام های فراوانی دارد که در کتب مختلف به آن اشاره شده است. از آن جمله می توان به اشلونگ، اشتینان، اشتون، استوم، غاسول فارسی، علف شوره، اشنه، اشلان، بلار، شلوم، اشنون، اشنوم، زالک، اشلون، حرص، چوبه، چوده، اشلم، چوبک، وشنان، کرک، قاقلی، اشنیان، شنان، بلال، آذربویه، چوبک اشنان، علف شتری، دانه شور، اشنان الاقصارین، حرص، چوغان، ابوحلسا، شورسیاه، اشنان جامه شوری، ضجع، عنظوان، خرند، خلخان، ببلخج و قلیا اشاره کرد.

پراکندگی جغرافیایی گياه آشنان

همان طور که پیش از این نیز به آن اشاره شد این گیاه در اکثر شوره زار های نواحی بیابانی جهان می روید. این گیاه را می توان در کشورهای حوزه ی خلیج فارس مانند قطر، بحرین، کویت و …مشاهده کرد.

در ایران نیز این گیاه در سیستان و بلوچستان، زاهدان تا نواحی مرکزی، یزد، کرمان، فارس، اصفهان، تهران، سمنان،  دامغان، شاهرود، سبزوار، خراسان و حتی حاشیه ی دریاچه ی ارومیه دیده می شود.

گياه آشنان چه کاربرد هایی دارد

این گیاه نقش مهمی در حفاظت خاک، مخصوصا در نواحی شور و قلیایی دارد. در اثر ترسیب ماسه های روان در لابه لای شاخه و برگ های اشنان، تپه های نبکائی (nebeka) ایجاد می شود. شکل گیری این تپه ها عامل بسیار مهمی در ترسیب ماسه های روان و مهار طوفان های شنی است.

خواص درمانی گياه آشنان

این گیاه دارای خواص دارویی فراوانی است که در این قسمت به مهم ترین آن ها اشاره می کنیم.

در کنترل سلول های سرطانی نقش دارد

ترکیب سایتوتوکسیک موجود در عصاره گیاه اشنان روی رده های سلول های سرطانی موثر است. برای بررسی اثر سمیت عصاره گیاه اشنان روی سلول های سرطانی، عصاره متانولی در خلاء تغلیظ شد. سپس این عصاره در آب حل و از محلول بوتانول استخراج شد. در این مرحله عصاره بوتانولی و آبی از یکدیگر جدا شدند.

بررسی ها نشان داد عامل اصلی اثر سایتوتوکسیک گیاهان خانواده اشنان بر سلول های سرطانی، ساپونین ها هستند.

دیگر خواص درمانی گياه آشنان

• اگر نیم درم از آن خورده شود، غلیظ است.
• مصرف سه گرم از سبز آن، مسهل زردآب است.
• اگر شانزده نخود از آن خورده شود، قاعدگی را باز می کند.
• ساقه و برگ گیاه اشنان به طور گسترده ای برای درمان بیماری هایی نظر خارش، مشکلات پوستی، کبودی، کوفتگی و سردرد استفاده می شود.
• در درمان آبله مرغان موثر است.
• خاصیت ضد عفونی کنندگی دارد. از این رو، به درمان بیماری های عفونی کمک می کند.
• بیماری های پوستی مانند پسوریازیس، برص و … را برطرف می کند.