پودر ریشه شیرین بیان
شیرینبیان یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین گیاهان دارویی در طب سنتی ایران، چین و اروپا است. ریشهی این گیاه که مزهای شیرین و مطبوع دارد، پس از خشک شدن و آسیاب شدن بهصورت پودر در عطاریها عرضه میشود. طعم طبیعی آن چندین برابر شیرینتر از شکر است، اما بدون قند مصنوعی، و به همین دلیل در گذشته برای خوشطعم کردن دمنوشها و داروهای گیاهی استفاده میشده است.
پودر ریشه شیرینبیان دارای ترکیبات فعالی مانند گلیسیریزین، فلاونوئیدها و ساپونینها است که خاصیت ضدالتهابی، ضدباکتری و ضدویروسی به آن میدهند. در طب سنتی، این پودر را برای تقویت معده، کاهش ترشکردگی، بهبود زخم معده و تسکین سرفه به کار میبرند. بسیاری از کسانی که از مشکلات گوارشی یا رفلاکس رنج میبرند، مصرف منظم و کنترلشدهی شیرینبیان را مؤثر میدانند.
این گیاه بهویژه در فصول سرد سال، برای نرم کردن گلو و کاهش تحریکات تنفسی بسیار مفید است. میتوان از پودر آن برای تهیهی دمنوش، شربت یا ترکیب با عسل استفاده کرد. یک قاشق چایخوری از پودر را در یک لیوان آب داغ بریزید، ۱۰ دقیقه دم کنید و صاف نمایید؛ نوشیدنی حاصل طعمی طبیعی، شیرین و آرامبخش دارد.
در طب ایرانی، از شیرینبیان بهعنوان «تعدیلکنندهی مزاج» نیز یاد میشود، چرا که اعتقاد دارند میتواند حرارت درونی بدن را متعادل کرده و خستگی مزمن را کاهش دهد. بهعلاوه، در صنایع داروسازی و آرایشی نیز از عصارهی آن بهدلیل خاصیت ضدالتهابی و روشنکنندگی طبیعی پوست استفاده میشود.
با وجود خواص فراوان، مصرف بیرویهی شیرینبیان توصیه نمیشود. افرادی که فشار خون بالا دارند یا داروهای خاص مصرف میکنند باید پیش از استفادهی منظم، با پزشک مشورت کنند. استفادهی متعادل (۲ تا ۳ بار در هفته) برای بیشتر افراد بیخطر است.
پودر ریشهی شیرینبیان در عطاریها معمولاً از گیاهان کوهستانی ایران تهیه میشود و در بستهبندیهای بهداشتی عرضه میگردد. این پودر نهتنها بهعنوان داروی گیاهی کاربرد دارد، بلکه در خانه نیز میتواند جایگزینی طبیعی برای شیرینیهای مصنوعی در دمنوشها و ترکیبات گیاهی باشد.
