روناس

روناس یکی از گیاهان قدیمی و پرکاربرد طب سنتی ایران است که از گذشته‌های دور هم به عنوان داروی گیاهی و هم به‌عنوان رنگ‌دهنده‌ی طبیعی شناخته می‌شود. این گیاه در نواحی خشک و نیمه‌خشک کشور، به‌ویژه خراسان، فارس و کرمان رشد می‌کند و بخش اصلی مورد استفاده‌ی آن، ریشه‌ی گیاه است که پس از خشک شدن به رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای درمی‌آید.

در طب سنتی، ریشه‌ی روناس طبعی گرم و خشک دارد و برای تصفیه‌ی خون، بهبود عملکرد کبد، تقویت سیستم گوارش و تنظیم قاعدگی توصیه شده است. از گذشته، زنان برای رفع مشکلات قاعدگی، تسکین دردهای رحمی و کمک به پاک‌سازی بدن از مواد زائد از دم‌کرده‌ی روناس استفاده می‌کردند. همچنین به‌عنوان یک گیاه خون‌ساز و تقویت‌کننده‌ی بدن در دوران نقاهت شهرت داشته است.

یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی روناس، خاصیت رنگ‌دهندگی طبیعی آن است. ماده‌ای به نام «آلیزارین» در ریشه‌ی گیاه وجود دارد که به رنگ قرمز مایل به نارنجی است و از آن برای رنگ کردن پارچه، فرش، پشم و حتی در صنایع هنری سنتی استفاده می‌شود. امروزه نیز عطاری‌ها و فروشگاه‌های گیاهان دارویی روناس را هم به‌صورت پودر و هم به‌صورت ریشه‌ی خردشده عرضه می‌کنند تا مصرف‌کننده بسته به نیاز خود از آن بهره ببرد.

برای تهیه‌ی دمنوش روناس، معمولاً یک قاشق چای‌خوری از پودر یا تکه‌های ریشه را در یک فنجان آب جوش ریخته و حدود ۱۰ دقیقه دم می‌کنند. رنگ قرمز زیبایی که از آن حاصل می‌شود، نشانه‌ی آزاد شدن مواد مؤثر گیاه است. افزودن کمی عسل یا نبات طعم آن را ملایم‌تر می‌کند. این نوشیدنی در طب سنتی به‌عنوان محرک جریان خون، برطرف‌کننده‌ی لکه‌های پوستی و کمک‌کننده به عملکرد کلیه‌ها شناخته می‌شود.

در کنار فواید متعدد، مصرف بی‌رویه‌ی روناس می‌تواند موجب تحریک معده یا تغییر رنگ ادرار شود، بنابراین توصیه می‌شود در حد تعادل و زیر نظر فرد آگاه مصرف شود. زنان باردار نیز بهتر است از مصرف آن خودداری کنند.

روناس یکی از گنجینه‌های طبیعی و ارزشمند طب ایرانی است که با عطر خاکی و رنگ خاص خود، هم در درمان و هم در هنر جایگاهی ویژه دارد. خرید روناس تازه و باکیفیت از عطاری معتبر، تضمین‌کننده‌ی بهره‌مندی از خواص واقعی این گیاه ارزشمند است.