پیاز گل واژگون
گل واژگون یا اشک مریم یکی از گیاهان کمیاب و چشمنواز مناطق کوهستانی ایران، بهویژه در رشتهکوه زاگرس است. این گیاه با گلهای سرخ و نارنجیِ آویزانش که در فصل بهار میرویند، یکی از زیباترین جلوههای طبیعت کوهستانی کشور به شمار میرود. بخش زیرزمینی آن، یعنی پیاز گل واژگون، در طب سنتی و عطاریها کاربردهای گوناگونی دارد و قرنهاست که مردم محلی از آن برای درمان دردها و التیام عضلات استفاده میکنند.
پیاز خشکشدهی گل واژگون دارای ترکیبات معطر و مواد مؤثر طبیعی است که بهعنوان ضدالتهاب، ضددرد و تسکیندهندهی دردهای مفصلی و عضلانی شناخته میشود. در گذشته از عصارهی این گیاه برای کاهش درد سیاتیک، رماتیسم و کوفتگی بدن استفاده میکردند. برخی عطاریها آن را بهصورت خشک و آسیابشده عرضه میکنند تا در تهیهی ضماد یا جوشاندههای سنتی مورد استفاده قرار گیرد.
روش مصرف معمول پیاز گل واژگون در طب سنتی بهصورت ضماد موضعی است. برای این کار، معمولاً مقدار کمی از پودر یا برشهای خشکشدهی پیاز را با آب یا سرکهی طبیعی مخلوط کرده و روی موضع درد قرار میدهند. البته باید توجه داشت که این گیاه خاصیت قوی دارد و در صورت تماس طولانیمدت ممکن است باعث تحریک پوست شود؛ بنابراین مصرف آن باید با احتیاط و آگاهی انجام گیرد.
از دیدگاه طب سنتی، پیاز گل واژگون خاصیت گرم و خشک دارد و میتواند به بهبود گردش خون، تسکین دردهای ناشی از سرمازدگی و کاهش تورم در اندامها کمک کند. همچنین در برخی منابع به اثرات مثبت آن بر دردهای ناحیهی کمر و زانو اشاره شده است.
به دلیل رویش طبیعی گل واژگون در ارتفاعات و شرایط خاص اقلیمی، تهیهی پیاز خشک آن محدود است و معمولاً تنها در عطاریهای معتبر یافت میشود. کیفیت محصول بستگی مستقیم به روش خشککردن و نگهداری صحیح دارد؛ زیرا رطوبت زیاد میتواند از خاصیت دارویی آن بکاهد.
پیاز گل واژگون خشک، هدیهای ارزشمند از دل کوههای ایران است؛ گیاهی که علاوه بر زیبایی منحصربهفرد، در درمانهای سنتی نیز جایگاه ویژهای دارد و با استفادهی آگاهانه میتواند بهصورت طبیعی به کاهش درد و بهبود سلامت بدن کمک کند.
