خرنوب ایرانی
خرنوب (با نام علمی Ceratonia siliqua) یکی از گیاهان ارزشمند و کهن مناطق مدیترانهای و جنوب ایران است که درخت آن بهصورت خودرو یا کشتشده در نواحی گرم و خشک رشد میکند. در ایران، خرنوب بیشتر در استانهای جنوبی مانند فارس، هرمزگان و بوشهر یافت میشود و به دلیل خواص تغذیهای و دارویی فراوانش، جایگاه ویژهای در عطاریها دارد.
میوهی خرنوب به شکل غلافهای قهوهایرنگ و براق است که طعمی شیرین و ملایم دارد. قسمت خوراکی آن گوشت میوه و دانههای سخت درون غلاف هستند. این گیاه از دیرباز به عنوان منبعی طبیعی از قندهای گیاهی، فیبر بالا و آنتیاکسیدانهای قوی شناخته میشود. به همین دلیل، در بسیاری از مناطق جهان از پودر خرنوب به عنوان جایگزینی سالم برای پودر کاکائو و شکلات استفاده میکنند، زیرا برخلاف کاکائو، فاقد کافئین است و برای کودکان و افراد دارای فشار خون بالا نیز مناسبتر است.
در طب سنتی ایرانی، خرنوب به عنوان گیاهی مقوی، انرژیزا، خنککننده و مفید برای دستگاه گوارش و باروری مردان شناخته میشود. دمکرده یا شربت خرنوب معمولاً برای کاهش حرارت بدن، بهبود عملکرد کبد و افزایش توان بدنی استفاده میگردد. همچنین باور بر این است که خرنوب میتواند در کاهش مشکلات معده، نفخ و اسید اضافی مفید باشد.
پودر خرنوب ایرانی را میتوان در تهیهی انواع نوشیدنی، شیرموز، کیک، حلوا و شکلاتهای خانگی به کار برد. طعم طبیعی شیرین آن باعث میشود نیاز به افزودن قند زیاد نباشد، و همین ویژگی آن را به گزینهای عالی برای افرادی که به دنبال تغذیهی سالم و کمقند هستند تبدیل کرده است.
از دیدگاه علمی، خرنوب منبعی غنی از کلسیم، پتاسیم، منیزیم، ویتامینهای گروه B و پلیفنولهای آنتیاکسیدانی است که میتوانند در محافظت از سلولها در برابر استرس اکسیداتیو نقش داشته باشند.
خرنوب ایرانی یکی از نمونههای مرغوب این گیاه در جهان به شمار میرود؛ طعم طبیعی و عطر ملایم آن نشانهی کیفیت بالا و خشکشدن طبیعی در آفتاب است. نگهداری آن در جای خشک و خنک باعث حفظ خواص و عطر طبیعیاش برای مدت طولانی خواهد شد.
